Home / โครงการวิจัยและพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

โครงการวิจัยและพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

ข้อมูลพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง โปรดคลิก

โครงการวิจัยและพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

1. ความเป็นมา

                   มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ได้จัดตั้ง “โครงการวิจัยและพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์” ขึ้นในปีพ.ศ.2542 โดยมีความมุ่งหมายที่จะสนองพระราชดำริในการพัฒนาและฟื้นฟูศักยภาพของพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง ให้สามารถกลับมาเป็นแหล่งผลิตทางเกษตรที่อุดมสมบูรณ์และชุมชนสามารถเลี้ยงตัวเองได้อย่างยั่งยืน เพื่อเป็นพื้นฐานการสร้างสังคมที่ผาสุกร่มเย็นของภาคใต้ต่อไป (รายละเอียดเพิ่มเติม โปรดคลิก)

2. พันธกิจ

                  สนองงานตามแนวพระราชดำริในการพัฒนาและฟื้นฟูศักยภาพของพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง ให้สามารถเป็นแหล่งผลิตทางเกษตรที่อุดมสมบูรณ์และชุมชนสามารถเลี้ยงตัวเองได้อย่างยั่งยืน เพื่อเป็นฐานในการสร้างสังคมที่ผาสุกร่มเย็นของภาคใต้ต่อไป

3. ฐานความคิดและแนวทางการดำเนินงาน

    1. เป็นการวิจัยและพัฒนาที่มีลักษณะเป็นองค์รวม (holistic) ไม่ได้แยกเป็นส่วนๆ และมีชุมชนเป็นศูนย์กลางของเป้าหมายหลัก
    2. ใช้หลักการพัฒนาแบบยั่งยืน ที่มนุษย์กับทรัพยากรสิ่งแวดล้อมสามารถพึ่งพิงต่อกันได้อย่างไม่เสื่อมหรือล่มสลายไป และให้ความสำคัญกับยุทธศาสตร์การตกลงร่วมกันของผู้มีส่วนได้เสียทั้งทางกายภาพและทางสังคม
    3. เป็นการศึกษาวิจัยและพัฒนาจากล่างขึ้นบน (bottom-up) วางอยู่บนพื้นฐานความต้องการที่ชุมชนเป็นผู้กำหนดเอง และเปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนได้เสียและชุมชนมีส่วนร่วมในการวิจัยและพัฒนามากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ในรูปของวิจัยและปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research) เพื่อเป็นการสร้างจิตสำนึกในการศึกษาและพัฒนาตนเองให้กับชุมชน
    4. เป็นการวิจัยและพัฒนาที่เน้นการแก้ไขปัญหาของพื้นที่ (Problem Solving based)
    5. ให้ความสำคัญกับกระบวนการดำเนินการวิจัยและพัฒนา (process) และผลกระทบ (impact) เท่าๆ กับผลสัมฤทธิ์ (output) ที่จะเกิดขึ้น
    6. เป็นการดำเนินงานที่ประสานความร่วมมือกับหน่วยงานของรัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้อง มากกว่าจะแยกทำโดดๆ โดยมีเป้าหมายที่จะได้รูปแบบการพัฒนาฟื้นฟูพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนังที่เหมาะสม สามารถเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างบริหารจัดการชุมชนต่อไปเมื่อโครงการฯ สิ้นสุดหรือถอนตัวออกไปแล้ว

4. ภารกิจ

    1. ประสานงานและสร้างความร่วมมือกับชุมชนและภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช
    2. ดำเนินการศึกษาและวิจัยในการสร้างฐานความรู้สู่การเป็นหลักในถิ่นด้านวิชาการแบบมีส่วนร่วมกับทุกภาคส่วน เพื่อสนับสนุนการพัฒนาเชิงพื้นที่บนฐานความรู้และสนองตอบต่อความต้องการของประชาชนในพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง

5. การดำเนินงานต่อเนื่องตั้งแต่ปี พ.ศ.2542 – ปัจจุบัน

  พ.ศ. โครงการวิจัย แหล่งทุน
1 2542 การสังเคราะห์สถานภาพองค์ความรู้พื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย ฝ่ายชุมชนและสังคม
2 2546 การศึกษาความสำคัญของปัญหาและความต้องการของประชาชนเพื่อการวิจัยและพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย ฝ่ายชุมชนและสังคม
3 2548 ชุดโครงการวิจัยและพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย ฝ่ายชุมชนและสังคม
§ การบริหารจัดการชุดโครงการวิจัยและพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง
§ กลุ่มวิจัยตัวชี้วัดทางเศรษฐกิจและสังคม
§ กลุ่มวิจัยการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
§ กลุ่มวิจัยชุมชนกับการปรับตัวด้านอาชีพ
4 2550 การบูรณาการข้อมูลเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจบริหารจัดการพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง (รส.ทก.ลุ่มน้ำปากพนัง) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย ฝ่ายชุมชนและสังคม
5 2550 จิตวิญญาณแห่งขุนเขา: ความเชื่อ พิธีกรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่นในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติของชุมชนรายรอบอุทยานแห่งชาติน้ำตกโยง กรณีศึกษาอำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ (สวช.)
6 2551 การจัดทำต้นแบบ (Model) นำร่องของการบริหารและขับเคลื่อนนโยบายและยุทธศาสตร์การวิจัยของชาติ (พ.ศ.2551-2553) สู่การปฏิบัติแบบมีส่วนร่วมในจังหวัดนำร่องและระดับท้องถิ่นภาคใต้: การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ตำบลขนาบนาก อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.)
7 2552 การจัดการฐานข้อมูลและองค์ความรู้เพื่อสนับสนุนการปฏิบัติงานของศูนย์อำนวยการและประสานการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนังอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.)
8 2552 การปรับเปลี่ยนวิถีการผลิตจากเกษตรเคมีสู่เกษตรธรรมชาติเพื่อฟื้นฟูระบบนิเวศของชุมชนต้นน้ำปากพนัง กรณีศึกษากลุ่มอนุรักษ์บ้านเขาวัง หมู่ที่ 12 ตำบลหินตก อำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช เครือข่ายการวิจัย สกอ.ภาคใต้ตอนบน
9 2553 การพัฒนาฐานข้อมูลภูมิสารสนเทศเพื่อการจัดการลุ่มน้ำ: กรณีศึกษา ลุ่มน้ำย่อยคลองท่าดี จังหวัดนครศรีธรรมราช งบประมาณแผ่นดินมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
10 2553 การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการทรัพยากรป่าพรุคลองค็องอย่างยั่งยืน สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.)
11 2554 ฐานข้อมูลชุมชนต้นแบบการพึ่งตนเองตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงในพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง งบประมาณแผ่นดินมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
12 2554 ฐานข้อมูลทรัพยากรชุมชนเพื่อการผลิตส้มโอคุณภาพในพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง: กรณีศึกษา ชุมชนบ้านแสงวิมาน ตำบลคลองน้อย อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช (พ.ศ.2554-2555) สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.)
13 2554 ฐานความรู้เชิงพื้นที่เพื่อการผลิตส้มโอในพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง: กรณีศึกษา ชุมชนบ้านแสงวิมาน ตำบลคลองน้อย อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช เครือข่ายการวิจัย สกอ.ภาคใต้ตอนบน
14 2555 การจัดการท่องเที่ยวเชิงนิเวศโดยชุมชนต้นน้ำบ้านวังหอน ตำบลวังอ่าง อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช  เครือข่ายการวิจัย สกอ.ภาคใต้ตอนบน
15 2555 การจัดการองค์ความรู้ของชุมชนคนอยู่กับป่า : ชุมชนต้นน้ำบ้านเขาวัง ตำบลหินตก อำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช” สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ประเภททุนกิจกรรมส่งเสริมและสนับสนุนการวิจัย ภายใต้โครงการเครือข่ายวิจัยสู่ภูมิภาค
16 2556 การอนุรักษ์และฟื้นฟูพันธุ์พืชผักพื้นบ้านเป็นแหล่งอาหารของชุมชนชายพรุ ณ บ้านเนินธัมมัง หมู่ที่ ๕ ตำบลแม่เจ้าอยู่หัว อำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.)
17 2556 ฐานข้อมูลเชิงพื้นที่เพื่อสนับสนุนการพัฒนาสู่ความมั่นคงในอาชีพของชุมชนตำบลท่าซอม อำเภอหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.)
18 2557 ฐานข้อมูลเชิงพื้นที่ระบบการผลิตทางเกษตรเพื่อสนับสนุนการพัฒนาสู่ความมั่นคงในอาชีพของชุมชนตำบลเสือหึง อำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.)
19 2557 เครือข่ายความร่วมมือกับชุมชนบ้านเขาวัง จังหวัดนครศรีธรรมราช: การจัดการท่องเที่ยวเชิงนิเวศโดยชุมชนต้นน้ำบ้านเขาวัง” ภายใต้โครงการการสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับภาคธุรกิจเอกชน/ชุมชนและสถาบันการศึกษาทั้งภายในและภายนอกประเทศ งบยุทธศาสตร์เพิ่มเติม มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
20 2559 การสำรวจความหลากหลายของพันธุ์ไม้ท้องถิ่นในชุมชนต้นน้ำบ้านเขาวัง ตำบลหินตก อำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ (อพ.สธ.) 
21 2559 แนวทางการจัดการทรัพยากรน้ำโดยมีส่วนร่วมของชุมชนสู่ความยั่งยืน: กรณีศึกษา ชุมชนบ้านแสงวิมาน หมู่ที่ 13 ตำบลคลองน้อย อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช โครงการความร่วมมือเพื่อพัฒนางานวิจัยเชิงพื้นที่ระหว่างมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
22 2560 การศึกษาการใช้ประโยชน์จากพืชในพื้นที่เฉพาะชุมชนต้นน้ำปากพนัง โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ (อพ.สธ.)
23 2560 การศึกษาการใช้ประโยชน์และปรับปรุงผลิตภัณฑ์จากต้นจาก โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ (อพ.สธ.)
24 2560 การมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์และฟื้นฟูพันธุ์ไม้ท้องถิ่น ชุมชนต้นน้ำบ้านเขาวัง ตำบลหินตก อำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ (อพ.สธ.)
25 2560 การพลิกฟื้นวิถีชุมชนชาวสวนยางพาราในสภาวะวิกฤติสู่การพึ่งพาตนเองตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง กรณีศึกษา ตาบลนาหมอบุญ อาเภอจุฬาภรณ์ จังหวัดนครศรีธรรมราช งบประมาณแผ่นดิน มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
26 2560 การสร้างความมั่นคงด้านอาชีพในพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช ระยะที่ 1 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย ประเภททุนโครงการท้าทายไทย กลุ่มเรื่องนวัตกรรมเพื่อการพัฒนาพื้นที่
27 2561 ระบบข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่นในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง แผนบูรณาการการยกระดับคุณภาพการศึกษาและการเรียนรู้ตลอดชีวิต
28 2561 การจัดการความรู้เชิงพื้นที่ “ส้มโอแสงวิมาน” โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ (อพ.สธ.) 
29 2561 การมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์และฟื้นฟูพันธุไม้เฉพาะถิ่นพื้นที่ต้นน้ำปากพนัง โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ (อพ.สธ.) 
30 2561 การมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์และฟื้นฟูวิถีชุมชนไร่จากลุ่มนาปากพนัง โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ (อพ.สธ.) 
31 2561 การมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์และฟื้นฟูพันธุ์ไม้ท้องถิ่นชุมชนต้นนาบ้านเขาวัง โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ (อพ.สธ.) 
32 2561 การสร้างความมั่นคงด้านอาชีพในพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช ระยะที่ 2 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย ประเภททุนโครงการท้าทายไทย กลุ่มเรื่องนวัตกรรมเพื่อการพัฒนาพื้นที่
33 2562 การปลูกต้นชกเพื่อเสริมรายได้และฟื้นฟูระบบนิเวศชุมชนต้นน้ำปากพนัง โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ (อพ.สธ.) 
34 2562 การเสริมสร้างศักยภาพชุมชนในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำแบบมีส่วนร่วม พื้นที่ตำบลคลองน้อย อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.)